Het versterken van de bijenpopulatie om een nosemabesmetting te overleven

Eerst en vooral is het belangrijk een nosemainfectie te proberen voorkomen. De belangrijkste goede pratijken die je hiervoor kan uitvoeren zijn (Formato et al. 2022):

– Het houden van gezonde kolonies met genoeg voedsel [honing of suiker, en stuifmeel(vervanger)], zie ook “Optimalisering van de bijenvoeding om de overleving van kolonies te ondersteunen en de gevolgen van nosemose te verminderen“.

– De vliegopening in de winter richting het zuiden plaatsen, zodat de bijen door zonnewarmte vaker op reinigingsvlucht kunnen vertrekken.

– Geen mogelijks besmette materialen gebruiken, zie ook “Vermijd het gebruik van honing of stuifmeel uit onbekende bronnen om het binnendringen van nosemasporen te verhinderen” en “Desinfectie van alle bijenkasten en schoonmaken van de imkeruitrusting tegen nosemose“.

– Vervliegen voorkomen door bv. de kasten in verschillende kleuren te verven.

– Varroabesmetting onder controle houden (zie o.a. ook Varroabesmetting inschatten tijdens het bijenteeltseizoen).

– Bevuiling van bijenkroegen voorkomen. Indien je bijenkroeg uit stilstaand water bestaat, ververs het dan indien er dode bijen of uitwerpselen in het water terecht komen (zie ook Zorgen voor een permanente waterbron).

– Een studie wijst uit dat propolis een nosemainfectie kan voorkomen en genezen (tot 4 dagen na de infectie) (Naree et al., 2021). Propolis in je kast aanwezig houden of zelfs aan suikersiroop toevoegen kan dus voordelig zijn .

Er zijn tot nog toe geen geneesmiddelen tegen nosemose vergund in Europa, maar met de bovengenoemde goede praktijken zou je normaal gezien niet in de problemen moeten geraken. Lage niveaus van nosemabemetting zijn toch niet problematisch voor een bijenvolk. Zolang minder dan 20% van de bijen in een kolonie besmet zijn in de lente (wanneer Nosema het meeste schade aanricht), is er geen al te groot probleem en zelfs tot een besmetting van 50% is de schade niet al te groot (White, 1919; zie ook The Nosema Problem: Part 4 – Nosemosis – Scientific Beekeeping). Indien een beepaalde kast toch bezwijkt aan nosemose, is het misschien zelfs beter dat deze genen uit de bijenpopulatie verwijderd zijn.

Wanneer je met een nosemainfectie te maken krijgt, zijn bovengenoemde praktijken nog altijd goed om de infectie onder controle te proberen houden. Wat je daarenboven kunt doen is het geven van één of twee gezonde ramen met gesloten broed aan het geïnfecteerde volk, om voor meer gezonde bijen te zorgen. Probeer bij een nosemainfectie ook extra goed op te letten om zo weinig mogelijk bijen te pletten. Geplette bijen kunnen namelijk nosemasporen verspreiden.

Referenties:

Formato, G., Rivera-Gomis, J., Bubnic, J., Martín-Hernández, R., Milito, M., Croppi, S., & Higes, M. (2022). Nosemosis Prevention and Control. Applied Sciences, 12(2), 783. https://doi.org/10.3390/app12020783

Naree, S., Ellis, J. D., Benbow, M. E., & Suwannapong, G. (2021). The use of propolis for preventing and treating Nosema ceranae infection in western honey bee (Apis mellifera Linnaeus, 1787) workers. Journal of Apicultural Research, 60(5), 686-696. https://doi.org/10.1080/00218839.2021.1905374

White, G. F. (1919). Nosema-disease (p. 53). U.S. Dept. of Agriculture. https://www.biodiversitylibrary.org/page/48704085

The Nosema Problem: Part 3 – Seasonality and Effects of Nosema – Scientific Beekeeping

The Nosema Problem: Part 4 – Nosemosis – Scientific Beekeeping

The Nosema Problem: Part 5 – Monitoring and Disinfection – Scientific Beekeeping

The Nosema Problem: Part 7C – The Prevention of Dysentery – Scientific Beekeeping

Tools and Supplies

• ramen met gesloten broed