Het gezondste voor een bijenkolonie is dat de bijen zelf hun wasraat bouwen, aangezien maagdelijke was geen contaminatie bevat door o.a. pesticiden. Veel imkers gebruiken echter waswafels (gemaakt van gerecycleerde was, uit oude wasramen), zodat de bijen zelf minder was moeten produceren, waarvoor zij normaal gezien veel voedsel nodig hebben. Op deze manier kan er meer honing geoogst worden.
Als je geen waswafels wil gebruiken, kun je werken met toplatten. In dit geval zal het raat wel veel breekbaarder zijn. Een alternatief dat voor meer stevigheid zorgt is het gebruik van lege bedrade ramen. Een gevolg van de bijen zelf hun raat te laten bouwen, is dat zij de natuurlijke hoeveelheid darrenraat zullen bouwen en er dus waarschijnlijk meer darren in de kolonie aanwezig zullen zijn.
Je zult in dit geval ook wel enige sturing aan de bijen moeten geven om ervoor te zorgen dat ze één raat per toplat bouwen in de richting van de lengte van de toplatten. Dit kan je doen door een strookje was aan te brengen aan de onderkant van de toplat. Een strookje met een breedte van een cel is genoeg. Je kunt ook gewoon de onderkant van de toplat puntig maken naar beneden toe, er een driehoekig stukje houten paneel of er een satéstokje aan plakken en eventueel in gesmolten was dippen. Normaal gezien zullen de bijen aan de onderkant van de punt/het satéstokje beginnen met bouwen (Bush, 2011, p385-393).
Als je verkiest wel waswafels te gebruiken, is het belangrijk dat je zeker bent van de origine van de was. Het beste is om je eigen was te recycleren, wanneer je zeker bent dat die niet vervuild is door bv. pesticiden (ook geen synthetische varroabestrijdingsmiddelen) (zie Verwerking van de bijenwas (van het weghalen van oude raten tot de productie van nieuwe waswafels)). Het is ook beter om geen was uit broedramen te recycleren, aangezien die veel meer pesticiden opneemt uit stuifmeel dat wordt binnegebracht en in de broedbakken wordt afgezet (zie ook “Geen broedramen gebruiken in honingzolders“). Een andere optie is om waswafels te kopen in de handel. Hierbij is het belangrijk om zeker te zijn van de samenstelling van de was. Behalve vervuiling met pesticiden, kan het zijn dat de was vervalst is met producten als paraffine of stearine. Bijen bouwen liever zuivere was uit en het is aangetoond dat broed minder goed overleeft in was vermengd met paraffine (Alkassab et al., 2020; Abdel-Baset et al., 2025). Ga daarom na of de waswafels die je koopt gemaakt zijn met gecertificeerde bijenwas.
Referenties
Abdel-Baset, M., MM Helaly, W., & Gouda, H. I. A. A. (2025). Several factors affect the drawing out of wax foundations in honey bee hives. Journal of Apicultural Research, 1-9. https://doi.org/10.1080/00218839.2025.2505266
Alkassab, A. T., Thorbahn, D., Frommberger, M., Bischoff, G., & Pistorius, J. (2020). Effect of contamination and adulteration of wax foundations on the brood development of honeybees. Apidologie, 51(4), 642-651. DOI: 10.1007/s13592-020-00749-2
Bush, M. (2011). The practical beekeeper: beekeeping naturally (volume 2). X-star Publishing Company, VS. 629p.
Honeybee Valley | De gesloten waskringloop
Tools and Supplies
- (bedrade) ramen of toplatten
- indien gewenst waswafels
Leave a Comment
Register or Login to post a comment.